ถังดับเพลิงคืออะไร? เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะกับประเภทของเพลิงไหม้

ถังดับเพลิงคืออะไร? วิธีเลือกถังดับเพลิงให้เหมาะกับประเภทของเพลิงไหม้
ถังดับเพลิง (Fire Extinguisher) เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับการระงับเหตุเพลิงไหม้ในระยะเริ่มต้น ช่วยลดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินก่อนที่เพลิงจะลุกลามจนควบคุมไม่ได้ ปัจจุบันถังดับเพลิงมีหลายประเภท โดยแต่ละชนิดได้รับการออกแบบให้เหมาะกับลักษณะของเชื้อเพลิงที่แตกต่างกัน ดังนั้นการเลือกใช้งานให้ถูกประเภทจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดและมีความปลอดภัย


ประเภทของเพลิงไหม้
การเลือกถังดับเพลิงควรเริ่มจากการทำความเข้าใจประเภทของเพลิงไหม้ ดังนี้

เพลิงประเภท A
เกิดจากเชื้อเพลิงทั่วไป เช่น

ไม้
กระดาษ
ผ้า
พลาสติก
ยาง
ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

ผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)
น้ำสะสมแรงดัน (Water)
โฟม (Foam)

เพลิงประเภท B
เกิดจากของเหลวไวไฟ เช่น

น้ำมันเบนซิน
น้ำมันดีเซล
ทินเนอร์
สี
แอลกอฮอล์
ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

ผงเคมีแห้ง
โฟม
CO₂
Clean Agent

เพลิงประเภท C
เกิดจากอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้า เช่น

ตู้ไฟฟ้า
เซิร์ฟเวอร์
เครื่องจักร
คอมพิวเตอร์
ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

CO₂
Clean Agent
ผงเคมีแห้ง
ข้อควรระวัง
ไม่ควรใช้น้ำดับเพลิงกับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้า เพราะอาจทำให้เกิดไฟฟ้าดูดได้


เพลิงประเภท D
เกิดจากโลหะติดไฟ เช่น

แมกนีเซียม
โซเดียม
อะลูมิเนียมบางชนิด
โพแทสเซียม
ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

ผงเคมีเฉพาะสำหรับโลหะ (Class D)

เพลิงประเภท K (F)
เกิดจากน้ำมันประกอบอาหาร เช่น

น้ำมันพืช
น้ำมันทอดอาหาร
ไขมันสัตว์
พบมากใน

ร้านอาหาร
โรงแรม
ครัวอุตสาหกรรม
ถังดับเพลิงที่เหมาะสม

Wet Chemical

ประเภทของถังดับเพลิงที่นิยมใช้งาน
1. ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้ง (Dry Chemical)
ข้อดี

ใช้งานได้กับเพลิงประเภท A, B และ C
ราคาคุ้มค่า
นิยมใช้ในบ้าน โรงงาน และสำนักงาน
ข้อจำกัด

หลังใช้งานมีผงเคมีตกค้าง ต้องทำความสะอาด

2. ถังดับเพลิงชนิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO₂)
ข้อดี

ไม่ทิ้งคราบ
เหมาะสำหรับห้องเซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์ไฟฟ้า
ไม่ทำลายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ข้อจำกัด

ไม่เหมาะกับพื้นที่เปิดโล่งหรือมีลมแรง

3. ถังดับเพลิงชนิดโฟม (Foam)
ข้อดี

เหมาะกับเพลิงประเภท A และ B
ลดการลุกไหม้ซ้ำ
ใช้กับน้ำมันได้ดี
ข้อจำกัด

ไม่ควรใช้กับอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีกระแสไฟฟ้า

4. ถังดับเพลิงชนิด Clean Agent
ข้อดี

ไม่ทิ้งคราบ
ไม่ทำลายอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ปลอดภัยต่อห้อง Data Center และห้องควบคุม
เหมาะสำหรับ

ห้องเซิร์ฟเวอร์
ห้องควบคุมไฟฟ้า
ห้องเครื่อง
ห้องสื่อสาร

5. ถังดับเพลิงชนิด Wet Chemical
เหมาะสำหรับ

ห้องครัว
ร้านอาหาร
โรงแรม
โรงงานผลิตอาหาร
สามารถดับเพลิงจากน้ำมันประกอบอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ


วิธีเลือกถังดับเพลิงให้เหมาะกับการใช้งาน
ควรพิจารณาปัจจัยต่อไปนี้

ประเภทของเชื้อเพลิง
พื้นที่ติดตั้ง
ความเสี่ยงของอาคาร
ขนาดของพื้นที่
ความสะดวกในการใช้งาน
มาตรฐานการรับรองผลิตภัณฑ์
สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป นิยมใช้ถังดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้งขนาด 10 ปอนด์ ส่วนสำนักงาน อาคารพาณิชย์ และโรงงาน ควรเลือกชนิดและขนาดให้เหมาะสมกับลักษณะความเสี่ยงของพื้นที่


วิธีใช้ถังดับเพลิงอย่างถูกต้อง (PASS)
เพื่อให้ใช้งานได้อย่างปลอดภัย ควรจดจำหลัก PASS

P (Pull) ดึงสลักนิรภัยออก
A (Aim) เล็งหัวฉีดไปที่ฐานของเปลวไฟ
S (Squeeze) บีบคันบีบเพื่อปล่อยสารดับเพลิง
S (Sweep) กวาดหัวฉีดซ้าย–ขวาที่ฐานของเปลวไฟจนไฟดับ

การตรวจสอบและบำรุงรักษาถังดับเพลิง
เพื่อให้ถังดับเพลิงพร้อมใช้งานอยู่เสมอ ควรตรวจสอบเป็นประจำ ดังนี้

ตรวจสอบเข็มวัดแรงดันให้อยู่ในโซนสีเขียว
ตรวจสอบสลักนิรภัยและซีลไม่ชำรุด
ตรวจสอบสายฉีดและหัวฉีด
ตรวจสอบสภาพตัวถังไม่เป็นสนิมหรือบุบเสียหาย
นำถังดับเพลิงเข้าตรวจสอบและบำรุงรักษาตามระยะเวลาที่ผู้ผลิตกำหนด

สรุป
การเลือกถังดับเพลิงที่เหมาะสมกับประเภทของเพลิงไหม้เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยลดความเสียหายและเพิ่มความปลอดภัยในการระงับเหตุฉุกเฉิน ไม่ว่าจะเป็นบ้านพักอาศัย สำนักงาน อาคารพาณิชย์ หรือโรงงาน ควรเลือกถังดับเพลิงที่ได้มาตรฐานและเหมาะสมกับลักษณะการใช้งาน รวมถึงตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้พร้อมใช้งานเมื่อเกิดเหตุไม่คาดคิด


สนใจถังดับเพลิงและอุปกรณ์ป้องกันอัคคีภัย?
A FIRE PLUS CO., LTD. จำหน่ายถังดับเพลิง อุปกรณ์ดับเพลิง ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ (Fire Alarm) ระบบหัวกระจายน้ำดับเพลิง (Sprinkler) และอุปกรณ์ป้องกันอัคคีภัยครบวงจร พร้อมให้คำปรึกษาโดยทีมงานผู้เชี่ยวชาญ และบริการจัดส่งทั่วประเทศ.